Kenau & Magdalena - Els Kloek
Over de rol van vrouwen in de Tachtigjarige Oorlog
Historica Els Kloek is al jaren gefascineerd door de levenswandel van Kenau Simonsdochter Hasselaar en Magdalena Moons, beiden heldinnen uit de Tachtigjarige Oorlog. Eeuwenlang werden beide vrouwen op handen gedragen. In de negentiende eeuw kwam daar een einde aan: men geloofde niet langer in de heroïsche rol die deze vrouwen zouden hebben gespeeld. In het boek Kenau & Magdalena zet de auteur niet alleen de feiten op een rij, ze volgt ook het proces van verering en daarna van verguizing van de twee historische figuren. Tevens probeert Els Kloek een antwoord te vinden op de vraag wat voor impact het oorlogsgeweld van de zestiende eeuw had op de vrouwen die toen leefden.
Met het verschijnen van dit boek gaat een lang gekoesterde wens van de auteur in vervulling. Eindelijk een diepgravend onderzoek naar de handel en wandel van twee vrouwen, die eeuwenlang de verhalen van de Tachtigjarige Oorlog terecht of onterecht hebben gedomineerd. Het boek verschijnt op een moment, dat voor Kenau Simonsdochter Hasselaar groeiende belangstelling is. Vorig jaar is een film over haar verschenen, met in de hoofdrollen Monic Hendrickx en Barry Atsma. En Tessa de Loo schreef een roman vrij naar het filmscript.
Voor Els Kloek toekomt aan het beschrijven van de levens van Kenau Simonsdochter Hasselaar en Magdalena Moons geeft ze de lezer eerst een overzicht van de belangrijkste gebeurtenissen, die leidden tot de opstand, die later de Tachtigjarige Oorlog zou worden genoemd. Cruciaal is daarbij de rol die de sekse speelde. Het percentage vrouwen dat in het legers mee optrok, wordt door historici geschat op 25 tot 60 procent. De dames waren er niet alleen om de mannen seksueel te behagen, ze zorgden bijvoorbeeld ook voor het eten, voor de kleding en voor de was. Veel vrouwen waren ook erg gehaaid in het verhandelen van buit die soldaten bij een plundering hadden meegenomen.
Els Kloek schrijft in heldere taal en prettig leesbaar. Ze weet met haar verhaal te boeien en ervoor te zorgen dat de lezer overtuigd raakt van de reden waarom vrouwen in de geschiedenis te weinig aandacht krijgen. In de bronnen, die gebruik worden bij de studie geschiedenis, zijn weinig feiten over vrouwen te vinden. Door bronnen juist de duiden en te interpreteren, zijn toch conclusies te trekken, meent de auteur. En daar is dit boek een sprekend voorbeeld van. Het boek is gedrukt in een prettig lettertype en bevat vele illustraties, waarvan een deel in kleur. Het boek is absoluut een aanwinst, niet alleen voor de geschiedenisliefhebber.
Els Kloek (1952) is verbonden aan het Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis. Eerder verscheen van haar hand het veelgeprezen Vrouw des huizes - Een cultuurgeschiedenis van de Hollandse huisvrouw (2009) en het standaardwerk 1001 vrouwen uit de Nederlandse geschiedenis (2013).
Kenau & Magdalena is verschenen bij uitgeverij Vantilt en kost € 21,95
Waardering:
Boekbespreking door Gerard van Os
email mijGepubliceerd: 06-02-2015